Komentarz grupy roboczej ds. edukacji globalnej do projektu podstawy programowej - prekonsultacje

16.12.2016

W odpowiedzi na ogłoszone przez Ministerstwo Edukacji Narodowej prekonsultacje nowych podstaw programowych przesłaliśmy komentarze sformułowane przez ekspertki i ekspertów skupionych w grupie roboczej ds. edukacji globalnej.

W naszym komentarzu wyjaśniliśmy czym jest edukacja globalna i uzasadniliśmy, dlaczego powinna nadal znajdować wyraźne odzwierciedlenie w podstawach programowych kształcenia ogólnego. W aktualnej podstawie programowej (wprowadzonej w 2010 roku) treści z obszaru edukacji globalnej były obecne zarówno w wymaganiach ogólnych, jak i szczegółowych wybranych przedmiotów. Dzięki temu podstawa ta umożliwia wprowadzenie problematyki globalnej na poziomie wiedzy, umiejętności, ale również kształtowania aktywnych postaw obywatelskich jako przekrojowej tematyki dla większości przedmiotów.

W proponowanym projekcie edukacja globalna jako podejście holistyczne w celach kształcenia i treściach nauczania jest nieobecna. Cele ogólne kształcenia w niewielkim zakresie odnoszą się do wartości i postaw, takich jak sprawiedliwość, równość, wolność czy otwartość, solidarność i empatia. W znaczącej większości ponadnarodowy aspekt zagadnień ogranicza się do wyrywkowych, szczątkowych przykładów, krajów sąsiadujących, bez uwzględnienia współzależności o charakterze globalnym, które mają wpływ na codzienne życie uczennic i uczniów. Obecność perspektywy globalnej w niektórych przedmiotach (np. geografia), jej śladowa obecność w innych (np. WOS) i jej całkowite pominięcie (np. język polski) tworzy dysproporcję i negatywnie wpływa na spójność pomiędzy przedmiotami. To szczególnie ważne w bloku przedmiotów geografia – historia – wiedza o społeczeństwie, które oprócz aspektu wiedzowego powinny też realizować założenia edukacji obywatelskiej poprzez kształtowanie postaw i dawanie młodym ludziom poczucie osobistego wpływu.

Z uwagi na bardzo ograniczony czas prekonsultacji (9 dni kalendarzowych) nie przygotowaliśmy analizy wszystkich przedmiotów, a jedynie przedmiotów: geografia, wiedza o społeczeństwie, historia i język polski. Jednocześnie w naszym komentarzu domagaliśmy się realnych konsultacji projektów podstawy programowej z przynajmniej 30 dniowym terminem, aby móc odnieść się do całości proponowanych zapisów, a także w miarę możliwości złożyć propozycję ich zmiany w zgodzie z celami i założeniami edukacji globalnej.

Zachęcamy do zapoznania się z pełną treścią naszego komentarza.

Komentarz grupy roboczej ds. edukacji globalnej do projektów podstawy programowej kształcenia ogólnego do szkół podstawowych (pdf).