Plan współpracy rozwojowej na rok 2012 a postulaty Grupy Zagranica

25.10.2011

Minister Spraw Zagranicznych zaakceptował Plan współpracy rozwojowej na rok 2012, realizowany za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP. Zapisy dokumentu wynikają z wielomiesięcznych prac nad Programem Wieloletnim polskiej współpracy rozwojowej na lata 2012-2016 oraz uwzględniają wnioski i sugestie zgłoszone podczas konsultacji z partnerami wdrażającymi projekty rozwojowe. W konsultacjach tych uczestniczyły również organizacje członkowskie Grupy Zagranica.

Po wejściu w życie ustawy, przyjętej przez Sejm 16 września tego roku nastąpi zmiana trybu programowania z dotychczasowego – rocznego, na tryb wieloletni. Z tego względu rok 2012 przygotowany został jako rok przejściowy. Plan na 2012 wyznacza priorytety geograficzne i tematyczne, w ramach których możliwa będzie realizacja projektów finansowanych lub współfinansowanych przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych. "Plan przejściowy na 2012 rok daje nadzieję na lepszą efektywność i bardziej rozsądne wydatkowanie polskiej pomocy, zakładając np. satysfakcjonujący pilotaż tzw. projektów modułowych" - komentuje Monika Matu z Grupy Zagranica, specjalistka ds. polityki współpracy rozwojowej. "Plan spełnia kilka obietnic, o które starały się organziacje pozarządowe, ale przed nami jeszcze długa droga" - podsumowuje Monika Matus.

Plan zakłada wprowadzenie w pierwszym kwartale 2012 roku nowego konkursu "Wsparcie demokracji 2012", który ogłoszony zostanie przez Fundację "Wiedzieć Jak". W ramach konkursu dofinansowane będą inicjatywy na rzecz wspierania społeczeństw tzw. młodych demokracji, gdzie system polityczny posiada pewne elementy powszechnie uznane za demokratyczne oraz krajów w okresie transformacji systemowej. Kolejnym nowym rozwiązaniem będzie konkurs umożliwiający współfinansowanie projektów rozwojowych i dotyczących edukacji globalnej dofinansowanych ze źródeł innych niż budżet Polski.

W planie częściowo uwzględnione zostały postulaty organizacji pozarządowych odnośnie wieloletniego finansowania projektów w ramach Konkursu "Polska pomoc rozwojowa". Będzie możliwe finansowanie projektów dwuletnich dla krajów, takich jak Ukraina, Mołdawia i Gruzja, jednak projekty te składać się muszą z dwóch modułów, z których moduł przewidziany na 2013 rok zostanie sfinansowany pod dwoma warunkami: wystarczającej ilości środków w ustawie budżetowej na rok 2013 oraz prawidłowej realizacji i złożenia sprawozdania z modułu przewidzianego na rok 2012. Innymi słowy - pełnej gwarancji na dwuletnie finansowanie nie ma.

Dużym zaskoczeniem dla organizacji pozarządowych jest określenie minimalnej wnioskowanej kwoty dotacji dla każdego projektu w konkursie "Polska pomoc rozwojowa 2012" - wynosić ona będzie 100 tys. złotych. W praktyce oznacza to, że małe organizacje nie wezmą udziału w konkursie, gdyż nie będą miały możliwości pokryć tzw. wkładu własnego lub nie posiadają wystarczającego kapitału początkowego, aby przygotowywać i realizować duże, skomplikowane projekty. Często ich działalność opiera się na stałej współpracy z jedną organizacją lub społecznością w kraju partnerskim i pracy wolontariuszy; pod tym względem niskonakładowe projekty są często niemniej skuteczne, niż wielomilionowe inwestycje.

Od wielu lat członkowie Grupy Zagranica naciskają, aby ewaluacja i standardy efektywności były uwzględniane zarówno w poszczególnych projektach współpracy rozwojowej, jak i na poziomie jej programowania; plan na 2012 zakłada również formę ewaluacji polegającą na przeprowadzeniu "pilotażowej ewaluacji w ujęciu tematycznym". Niestety więcej informacji nie jest podanych. Jedną z zasad realizacji polskiej współpracy rozwojowej jest "dążenie do zapewnienia efektywności i skuteczności pomocy", jednak w Planie nie ma wskazówek, co to oznacza w praktyce.

Zgodnie z Planem 2012 w ostatnim kwartale zostanie ogłoszony konkurs "Polska pomoc rozwojowa 2012". Jego rozstrzygnięcie nastąpi po ostatecznym przyjęciu ustawy budżetowej na rok 2012, czyli prawdopodobnie na przełomie grudnia/stycznia.

Plan współpracy rozwojowej (pdf.)