Polska na szarym końcu. Słabe noty w raporcie Aid Watch 2012

04.07.2012

Pierwsze od dekady poważne cięcie wydatków pomocowych. W 2011 roku całkowite środki przeznaczone przez Unię na pomoc najuboższym zostały zredukowane o 500 milionów euro, znacząco oddalając kraje wspólnoty od osiągnięcia Milenijnych Celów Rozwoju. Spośród 27 krajów Unii, 11 dokonało cięć w budżetach pomocowych w ostatnim roku,  a kolejne 7 nie osiągnęło założonych przez siebie celów.

Ocena Polski

Choć Polska jest jednym z krajów, które nieznacznie zwiększyły wydatki na współpracę rozwojową, Raport Aid Watch alarmuje, że jednym z krajów, które są najdalsze od realizacji przyjętych przez Unię Europejską zobowiązań jest Polska. Pod względem procentowego udziału wydatków na pomoc rozwojową w dochodzie narodowym, wyprzedzeni jesteśmy nie tylko przez pomocowych liderów: Luksemburg, Szwecję oraz Wielką Brytanię, ale także przez kraje takie jak Rumunia i Bułgaria oraz dotknięte kryzysem Grecję i Hiszpanię. Polska na współpracę rozwojową przeznacza dziesięciokrotnie mniej niż zobowiązała się na forum Rady Europy w 2005 roku.

Procentowy udział wydatków na pomoc rozwojową a Dochód Narodowy Brutto dla poszczególnych krajów europejskich:

Co więcej, tylko część z przeznaczanych przez Polskę na pomoc funduszy rzeczywiście trafia do potrzebujących. Według raportu co ósma złotówka przeznaczona na pomoc wykorzystana jest na pożyczki eksportowe do Chin lub na stypendia dla zagranicznych studentów, co nie przekłada się bezpośrednio na redukcję ubóstwa w najmniej rozwiniętych krajach świata.

Raport zaznacza także, że Polskie priorytety wspierania demokracji nie są zgodne z wypracowanym przy udziale Polski Traktatem Lizbońskim zakładającym zwalczanie ubóstwa. Zdaniem autorów raportu, przekazywana w dużej mierze Chinom i Afganistanowi pomoc rozwojowa odzwierciedla bardzo partykularne, polityczne interesy Polski.

Pieniądze, które giną

Mimo utrzymującego się trendu cięż budżetowych, Włochy, Szwecja i Niemcy to przykłady krajów, które stale zwiększają procent dochodu narodowego brutto przekazywanego na działania pomocowe. Niestety, często wzrost pomocy wiąże się z mylnie przypisywanymi Oficjalnej Pomocy Rozwojowej działaniami, które nie przyczyniają się do zwalczania ubóstwa, jak na przykład kontrakty pomocy wiązanej lub pożyczki. Według raportu Aid Watch w 2011 aż 10% środków przeznaczonych na pomoc przez Unię Europejską zaginęło w ramach tego zjawiska. Jest to aż 5,86 mld euro.

Rekomendacje na przyszłość

Spośród wielu wymienionych rekomendacji, Raport Aid Watch 2011 podkreśla potrzebę większej przejrzystości przekazywania pomocy, a także dotrzymywania indywidualnych zobowiązań poszczególnych krajów i Komisji Europejskiej dotyczących ilości przekazywanych na pomoc środków.

Organizacje takie jak Grupa Zagranica, wchodzące w skład europejskiej konfederacji CONCORD, starają się aby kompetentny sektor organizacji rozwojowych był traktowany jako ważny element polityki zagranicznej państwa, a dostarczana pomoc przejrzysta.

Raport Aid Watch 2012 jest dostępny tutaj.

 

-------

1. Raport AidWatch jest publikowany corocznie od 2006 roku. Raport stanowi rezultat wspólnej pracy europejskich organizacji rozwojowych oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego, zrzeszonych w konfederacji CONCORD. Jego celem jest monitorowanie wysokości i jakości oficjalnej pomocy rozwojowej, raportowanej przez rządy krajów Unii Europejskiej.

2. Cięcia budżetowe: spośród 27 krajów Unii 11 dokonało w 2011 roku cięć w budżetach pomocowych w porównaniu z rokiem 2010. Austria (-14.3%): Belgia (-13.3 %): Dania (-2.4%); Finlandia (-4.3%); Francja (-5.6%); Grecja (39.3%): Irlandia (-3.1%); Luksemburg (-5.4%); Holandia (-6.4%): Portugalia (-3.0%); Hiszpania (-32.7%): Wielka Brytania (-0.8%).

3. Rzeczywista pomoc (ang. Genuine aid) jest obliczana poprzez odjęcie od całkowitej sumy Oficjalnej Pomocy Rozwojowej (ODA) oszacowanej wysokości pieniędzy przeznaczanych na stypendia, wsparcie uchodźców, redukcję długów oraz tzw. pomoc wiązaną. Szczegółowe dane odnośnie wysokości rzeczywistej pomocy: http://aidwatch.concordeurope.org/genuine-aid-levels

4. Zobowiązania: w roku 2005 EU15 zobowiązała się przekazać 0,55% DNB, co najmniej do 2010 roku i 0,7% do 2015 roku. 12 nowych państw członkowskich zobowiązało się przekazać 0,17% DNB jako pomoc do 2010 roku i 0,33% do 2015 roku.