Raport monitoringowy 2019: Polska cały czas daleko od wypełnienia międzynarodowego zobowiązania

27.11.2019

Polska cały czas daleko od wypełnienia międzynarodowego zobowiązania odnośnie poziomu Oficjalnej Pomocy Rozwojowej – wskazuje najnowszy raport Grupy Zagranica.

Polska oficjalna pomoc rozwojowa (ODA) wyniosła w 2018 roku 0,14% dochodu narodowego brutto (2,77 mld zł), pozostając na zbliżonym poziomie do roku poprzedniego (0,13%).

Poziom 0,14% ODA/DNB jest znacznie niższy od pułapu 0,33%, który zobowiązaliśmy się osiągnąć najpóźniej do roku 2030 - mówi Jan Bazyl, dyrektor Grupy Zagranica, federacji polskich organizacji pozarządowych zaangażowanych w międzynarodową współpracę rozwojową. Zajmujemy przy tym jedno z ostatnich miejsc w rankingach państw rozwiniętych. Grupa Zagranica niezmiennie od wielu lat apeluje o wzmocnienie globalnego zaangażowania Polski.

Infografika "Polska a międzynarodowe deklaracje dotyczące wielkości pomocy rozwojowej" (jpg)

Tak jak w latach ubiegłych, większą część oficjalnej pomocy rozwojowej udzielanej przez Polskę w 2018 roku – 1,88 miliarda złotych, czyli 68% całej polskiej pomocy – stanowiły wpłaty do instytucji międzynarodowych, przede wszystkim w ramach obowiązkowej składki do Unii Europejskiej. Z kolei dwustronna pomoc rozwojowa wyniosła 888 milionów złotych.

W ścisłej czołówce największych biorców polskiej pomocy od lat pozostają Ukraina (269 mln PLN) i Białoruś (169 mln PLN). Przy tym największymi wydatkami we współpracy z tymi krajami pozostają koszty kształcenia ukraińskich i białoruskich studentów w Polsce: w wypadku Ukrainy stanowiły one dwie trzecie, a Białorusi – ponad jedną trzecią całej kwoty. Budzi to wątpliwości w odniesieniu do efektywności tak kierowanej pomocy, min. z uwaga na fakt, że środki finansowe ODA de facto zostają w kraju-donora.

Infografika "Główne kierunki geograficzne polskiej pomocy dwustronnej w 2018 roku" (jpg)

Pięć spośród obecnie dwunastu krajów priorytetowych polskiej współpracy rozwojowej to kraje najmniej rozwinięte: Mjanma, Tanzania, Senegal, Uganda i Etiopia. W 2018 roku trafiła do nich mniej ok. 1/3 polskiej pomocy dwustronnej. Istotny wzrost wobec roku poprzedniego (z 6%do 30% dla krajów najmniej rozwiniętych) wynika z udzielonych Tanzanii i Mjanmie tzw. kredytów „wiązanych” przeznaczonych na zakup dóbr i usług z Polski, co - jak wskazuje raport - podraża ich koszt stojąc w sprzeczności z zasadami skutecznego udzielania pomocy.

W 2018 roku na pomoc humanitarną kierowaną głównie do krajów regionu Bliskiego Wschodu przeznaczono 128 mln zł, wobec 174 mln zł. w 2017 (spadek z 14% do 21% dwustronnej pomocy rozwojowej). W skali międzynarodowej Polska nie należy do dużych dawców pomocy humanitarnej. W 2017 roku, kiedy wydatki na ten cel były rekordowo wysokie, nadal wynosiły one np.10-krotnie mniej niż pomoc udzielana przez Szwecję, 40-krotnie mniej niż pomoc udzielana przez Wielką Brytanię.

Raport przygląda się także spójności polskiej ODA z działaniami w zakresie adaptacji i zapobiegania skutkom zmian klimatycznych, które to – według polskiego rządu – stanowią priorytet polskiej pomocy rozwojowej. W polskiej dwustronnej ODA w 2018 roku wydatki na działania projektowe związane  z przystosowaniem się do zmian klimatu lub przeciwdziałaniem ich negatywnym skutkom stanowiły 20% całości (wobec 1% w roku ubiegłym). Decydująca była przy tym wypłata 212 mln zł w ramach kredytu wiązanego na projekty z dziedziny ochrony przeciwpożarowej dla Mjanmy.

Infografika "Dlaczego kraje rozwinięte - w tym Polska - powinny angażować się we współpracę rozwojową?" (jpg)

W Ministerstwie Spraw Zagranicznych toczą się prace nad projektem nowego Wieloletniego Programu Współpracy Rozwojowej na lata 2021-2030. Na potrzeby tego procesu w raporcie Grupy Zagranica zamieszczono teksty zawierające przegląd funkcjonujących w innych krajach systemów instytucjonalnych współpracy rozwojowej. Opracowano także rozdział poświęcony strategiom edukacji globalnej w wybranych państwach członkowskich Unii Europejskiej.

Polska współpraca rozwojowa. Raport 2019 (pdf)

Informacja prasowa "Polska cały czas daleko od wypełnienia międzynarodowego zobowiązania", Grupa Zagranica, 27 listopada 2019 rok (doc).


 

 

 

Publikacja została wydana w ramach projektu „Coherent Europe for Sustainable Development: Action for Policies that Will Make a Difference”, współfinansowanego ze środków Komisji Europejskiej. Za treści wyrażone w tej publikacji odpowiada wyłącznie Grupa Zagranica. Opinie te w żadnym wypadku nie wyrażają oficjalnego stanowiska Unii Europejskiej.

Wydanie publikacji i infografik jest częścią projektu współfinansowanego w ramach polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej. Publikacja wyraża wyłącznie poglądy autora i nie może być utożsamiana z oficjalnym stanowiskiem Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP.