Co to jest współpraca rozwojowa?

Współpraca rozwojowa to partnerskie współdziałanie pomiędzy krajami rozwiniętymi a rozwijającymi się, organizacjami międzynarodowymi oraz instytucjami niepublicznymi (w tym organizacjami pozarządowymi i przedsiębiorstwami), którego celem jest zniwelowanie różnic w poziomie rozwoju na świecie poprzez podniesienie jakości życia w krajach słabiej rozwiniętych. Celem współpracy rozwojowej jest redukcja i całkowita eliminacja ubóstwa na świecie (definicja za: polskapomoc.gov.pl). 

Szeroko rozumiana współpraca rozwojowa obejmuje działania z zakresu wspierania demokracji – wspierania wolności słowa, demokratycznych zasad i instytucji oraz promowanie praw człowieka na świecie. W krajach młodych demokracji działania te obejmują także wsparcie procesu transformacji ustrojowej oraz rozwoju aktywności gospodarczej i samorządności. Odrębnym rodzajem pomocy zagranicznej jest jest pomoc humanitarna. Pomoc humanitarna jest pomocą doraźną, która koncentruje się na zachowaniu życia i godności ofiar sytuacji nadzwyczajnych, takich jak kataklizmy, katastrofy, czy konflikty zbrojne. Przez współpracę rozwojową rozumiemy także edukację globalną, czyli działania edukacyjne we własnym kraju na rzecz podniesienia świadomości i zrozumienia problemów globalnych oraz współzależności między państwami.

Oficjalna Pomoc Rozwojowa (ang. Official Development Assistance, ODA) to darowizny i pożyczki udzielane krajom rozwijającym się przez oficjalne instytucje rządowe państw–dawców lub organizacje międzynarodowe mające na celu wsparcie rozwoju gospodarczego i dobrobytu w tych krajach. Pomoc rozwojowa może mieć różne formy, np. wsparcia rzeczowego, finansowego albo technicznego.

Do Oficjalnej Pomocy Rozwojowej zaliczane są także: koszty nauczania zagranicznych studentów na Polskich uczelniach, pobytu uchodźców w Polsce oraz kwoty długów umorzonych krajom rozwijającym się. Nie kwestionując wartości i konieczności tych działań, organizacje zaangażowane we współpracę rozwojową stoją na stanowisku, aby nie wliczać tych wydatków do ODA. Motywowane są one bowiem innymi celami niż rozwój krajów globalnego Południa. Dlatego określane są też jako tzw. sztucznie zawyżona pomoc (ang. Inflated aid). Podobny problem wiąże się z pomocą wiązaną, czyli darowywania środków pod warunkiem, że zostaną one wydatkowane np. na zakup sprzętu w kraju donatora.

Wyróżnia się także pomoc realizowaną przez instytucje międzynarodowe, tzw. pomoc wielostronną oraz pomoc realizowaną przez pojedyncze państwo-dawcę we współpracy z państwem-biorcą, tzw. pomoc dwustronną.

Zgodnie z ustawą z dnia 16 września 2011 r. o współpracy rozwojowej (Dz.U. 2011 r., Nr 234, poz.1386), przez współpracę rozwojową rozumie się ogół działań podejmowanych przez organy administracji rządowej w celu udzielania państwom rozwijającym się lub ich społeczeństwom:

1) pomocy rozwojowej, polegającej w szczególności na:

a) promowaniu i wspieraniu rozwoju demokracji i społeczeństwa obywatelskiego, w tym rozwoju parlamentaryzmu, zasad dobrego rządzenia i przestrzegania praw człowieka;

b) wspieraniu trwałego rozwoju społeczno-gospodarczego, podejmowaniu działań zmierzających do redukcji ubóstwa i poprawy stanu zdrowia ludności oraz podnoszenia poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych ludności;

2) pomocy humanitarnej, polegającej w szczególności na zapewnieniu pomocy, opieki i ochrony ludności poszkodowanej w wyniku konfliktów zbrojnych, klęsk żywiołowych lub innych kryzysów humanitarnych, spowodowanych przez naturę lub człowieka.

Przez współpracę rozwojową rozumie się także działania edukacyjne na rzecz podniesienia świadomości i zrozumienia problemów globalnych oraz współzależności między państwami.

Więcej informacji:

System pomocy rozwojowej wg. Komitetu Współpracy Rozwojowej przy Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (DAC OECD): http://www.oecd.org/dac/aid-architecture/

Milenijne Cele Rozwoju wg. Organizacji Narodów Zjednoczonych: http://www.un.org/millenniumgoals/

8 wykładów o walce z ubóstwem na świecie: http://www.ted.com/playlists/67/the_quest_to_end_poverty.html