Na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej opublikowany został projekt nowych podstaw programowych dla wybranych przedmiotów szkolnych, będący kolejnym etapem reformy programowej zapowiadanej przez MEN. W odpowiedzi na opublikowane propozycje Grupa Zagranica przekazała swoje stanowisko i komentarze przygotowane przez nasz ekspercki zespół ds. edukacji globalnej.
Przedstawione uwagi wpisują się w trwający proces konsultacji publicznych i mają na celu wzmocnienie spójności podstaw programowych z wyzwaniami współczesnego świata oraz zobowiązaniami Polski w zakresie edukacji globalnej.
Polska, jako sygnatariuszka Europejskiej deklaracji w sprawie edukacji globalnej do 2050 r., zobowiązała się do systemowego rozwijania edukacji globalnej na wszystkich etapach kształcenia. Ponadto już od 2011 roku w Polsce obowiązuje, wypracowana we współpracy z MEN, definicja edukacji globalnej, która stanowi punkt odniesienia dla działań edukacyjnych prowadzonych przez szkoły, samorządy i organizacje pozarządowe.
W ocenie Grupy Zagranica nowa podstawa programowa powinna wprost odwoływać się do tych zobowiązań oraz jasno wskazywać edukację globalną jako istotny element kształcenia ogólnego i obywatelskiego.
Zespół ekspercki Grupy Zagranica przeanalizował projekty podstaw programowych następujących przedmiotów:
- historia,
- edukacja obywatelska,
- geografia,
- biologia,
- język polski.
Analiza koncentrowała się na tym, w jakim stopniu proponowane zapisy umożliwiają realizację celów edukacji globalnej: rozumienie współzależności świata, krytyczne myślenie, uwzględnianie różnorodnych perspektyw kulturowych i historycznych, kształtowanie postaw solidarności, odpowiedzialności i sprawstwa.
Wspólnym mianownikiem zgłoszonych uwag jest przekonanie, że edukacja globalna nie powinna być dodatkiem ani „opcją”, lecz spójnym elementem podstaw programowych różnych przedmiotów. Jej obecność wzmacnia realizację celów ogólnych kształcenia, przygotowując uczniów i uczennice do świadomego, odpowiedzialnego i krytycznego uczestnictwa w świecie powiązanym globalnymi procesami.
Grupa Zagranica podkreśla, że proponowane zmiany nie wymagają rewolucji programowej ani znaczącego zwiększania objętości podstaw. Wymagają natomiast konsekwencji, precyzji językowej i odwagi w nazwaniu wyzwań, z którymi młode pokolenie już dziś się mierzy – i z którymi będzie mierzyć się w przyszłości.
Działania rzecznicze Grupy Zagranica są podejmowana w ramach projektu współfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030.
