Grupa Zagranica przekazała Ministerstwu Spraw Zagranicznych pakiet uwag do projektu Planu Współpracy Rozwojowej na 2026 r.
Zaproszenie do udziału w konsultacjach na stronie Polska Pomoc >>>
Poniżej przedstawiamy kluczowe postulaty z punktu widzenia organizacji społecznych oraz potrzeb lokalnych w krajach priorytetowych.
Gruzja: wycofanie wsparcia mimo pogarszającej się sytuacji
W projekcie planu Gruzja nie została ujęta jako kraj partnerski, a brakowi temu nie towarzyszy żadne uzasadnienie. Tymczasem po wyborach w 2024 r. nastąpił wyraźny regres demokratyczny, wzrost represji wobec organizacji społecznych i niezależnych mediów.
Grupa Zagranica postuluje przywrócenie Gruzji jako obszaru działań pomocowych, dodanie dedykowanego komponentu wspierającego społeczeństwo obywatelskie, obrońców praw człowieka, niezależne media oraz inicjatywy przeciwdziałające dezinformacji. W ocenie organizacji wycofanie wsparcia byłoby błędem strategicznym i podważyłoby dotychczasowy dorobek polskiej pomocy.
Ukraina: konieczność pełnego ujęcia działań w logice HDP Nexus
W projekcie planu brakuje odwołania do faktu, że Ukraina wciąż jest krajem ogarniętym wojną. Wsparcie rozwojowe powinno być jasno powiązane z pomocą humanitarną i działaniami na rzecz budowania pokoju – zgodnie z uznanym międzynarodowo podejściem HDP Nexus (Humanitarian–Development–Peace).
Grupa Zagranica rekomenduje doprecyzowanie zapisów dotyczących Ukrainy tak, by odzwierciedlały realia wojenne i konieczność równoległego finansowania pomocy humanitarnej, działań rozwojowych i inicjatyw wzmacniających odporność na kryzys, a także wprowadzenie wyraźnego komponentu wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego, lokalnych wspólnot, niezależnych organizacji społecznych, działań partycypacyjnych i edukacyjnych.
Wygaszanie Celu Zrównoważonego Rozwoju nr 3 tj. „Dobre zdrowie i jakość życia”
Grupa Zagranica zwróciła uwagę na systemowe ograniczenie wsparcia dla sektora zdrowia w większości krajów priorytetowych, co jest sprzeczne z zapisami Wieloletniego Programu Współpracy Rozwojowej na lata 2021-2030 oraz rekomendacjami DAC OECD, które podkreślają konieczność łączenia działań humanitarnych i rozwojowych właśnie w obszarze zdrowia.
Priorytet ten nie jest przewidziany dla Mołdawii i Białorusi, a także nie będzie kontynuowany w krajach o największych deficytach zdrowotnych — Etiopii i Senegalu, w związku z wygaszaniem wszelkich działań w tych krajach (patrz: kolejne punkty). Grupa Zagranica przypomniała, że Cel nr 3 powinien być konsekwentnie realizowany i uwzględniany w każdym rocznym planie współpracy rozwojowej do 2030 r. włącznie.
Etiopia i Senegal: konieczność konsultacji przed wykreśleniem z listy krajów priorytetowych
Projekt planu usuwa oba kraje z listy krajów priorytetowych, bez wymaganych konsultacji z partnerami społecznymi i bez przedstawienia uzasadnienia.
Organizacje apelują więc o utrzymanie konkursów dla partnerów społecznych na działania na rzecz Etiopii i Senegalu do czasu przeprowadzenia konsultacji w 2027 roku.
Afryka Subsaharyjska: konieczność dodania komponentu klimatycznego
Zmiany klimatu bezpośrednio podważają bezpieczeństwo żywnościowe, dostęp do wody i stabilność lokalnych społeczności w krajach Afryki Subsaharyjskiej.
Grupa Zagranica rekomenduje wprowadzenie działań adaptacyjnych i wzmacniających odporność klimatyczną jako stałego elementu priorytetów dla Afryki Subsaharyjskiej oraz włączenie do planu działań realizowanych już przez NGO np. w zakresie rolnictwa odpornego na suszę.
Edukacja w Kenii: potrzeba wsparcia lokalnego systemu edukacji
Projekt planu zawęża priorytet edukacyjny głównie do finansowania studiów w Polsce dla osób pochodzących z Kenii. Tymczasem w Kenii potrzebne jest wsparcie w zakresie dostępu do edukacji na poziomie szkół podstawowych i średnich (w tym zawodowych) oraz inwestycje w infrastrukturę i modernizację placówek oświatowych.
Grupa Zagranica postuluje rozszerzenie priorytetu edukacyjnego o obszary bezpośrednio związane ze wsparciem systemu edukacji w tym kraju.
Przejrzystość konkursów FSM oraz projektów placówek dyplomatycznych
Organizacje zwracają uwagę, że z planu nie wynika, które działania Fundacja Solidarności Międzynarodowej będzie realizować sama, a które w trybie konkursowym, a także nie są określone zasady, na jakich NGO mogą ubiegać się o wsparcie w ramach projektów realizowanych przez placówki dyplomatyczne.
Grupa Zagranica postuluje publikację harmonogramu i zakresu tematycznego konkursów FSM, oraz doprecyzowanie zasad udziału NGO w projektach placówek.
Doprecyzowanie planów związanych z edukacją globalną
Grupa Zagranica postuluje uzupełnienie zapisów wskazujących jakie konkretne działania ma zamiar zrealizować MSZ w zakresie edukacji globalnej w roku 2026, w szczególności odnosząc się do wpisanej do WPWR 2021-30 deklaracji o “(…) stworzeniu dokumentu o charakterze strategicznym i operacyjnym dotyczącym edukacji globalnej w Polsce (…)”.
Wnioskowano także o doprecyzowanie w planie rocznym zakresu tematycznego (zadań), które mają być finansowane w ramach konkursu Edukacja Globalna 2026.
—
Działania rzecznicze Grupy Zagranica są podejmowana w ramach projektu współfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030.
Działania rzecznicze Grupy Zagranica są podejmowana w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej. Odpowiedzialność za treść stanowiska ponosi wyłącznie Grupa Zagranica. Treść ta niekoniecznie odzwierciedla stanowisko Unii Europejskiej.
